Ziarno ekologii w pomorskim żeglarstwie zostało zasiane

W sobotę 24go listopada odbył się organizowany przez Hevelianum i Yacht Club Gdańsk panel dyskusyjny „Czy żeglarstwo może być eko?”. O postawach proekologicznych w żeglarstwie i nie tylko dyskutowali żeglarze regatowi Michał Korneszczuk i Paweł Kołodziński ( Kadra Narodowa w żeglarstwie klasa 49er ), prezes Pomorskiego Związku Żeglarskiego Bogusław Witkowski, dyrektor Gdańskiego Ośrodka Sportu Leszek Paszkowski, Michał Bała ze Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego na Helu oraz zgromadzona publiczność.

Spotkanie rozpoczęło się przedstawieniem realizowanego przez Hevelianum projektu korespondującego z tematyką panelu – Centrum edukacji ekologicznej, które niebawem ma powstać w odnowionym Domu Zdrojowym w Gdańsku Brzeźnie. Ze względu na nadmorską lokalizację i charakter, będzie w nim miejsce także dla edukacji związanej ze świadomym użytkowaniem Zatoki Gdańskiej, w czym mogą pomóc także aktywni żeglarze.

Wstępem do dyskusji związanej już bezpośrednio z ekologią w żeglarstwie była prezentacja Michała Korneszczuka dotycząca międzynarodowych inicjatyw ekologicznych w środowisku żeglarzy. Tutaj jak się okazało, już sporo się dzieje. World Sailing, światowy organ zarządzającym sportem żeglarskim, chciałby dokonać zmian w żeglarstwie, które mogą przyczynić się do globalnego zrównoważonego rozwoju. Zmiany mają dotyczyć obwiązujących standardów technicznych, organizacji wydarzeń, szkoleń, miejsc i infrastruktury oraz członków społeczności żeglarskiej – zarówno obecnych jak i tych z przyszłych pokoleń. Wszystkie planowane zmiany, mają charakter ekologiczny lub społeczny. Ale poza planami, wiele akcji już trwa; Volvo Ocean Race <www.volvooceanrace.com/en/sustainability.html>, Sailors for the Sea <www.sailorsforthesea.org/> czy 11th Hour Racing <11thhourracing.org/about-us/> organizują lub wspierają akcje takie jak Clean Seas <www.cleanseas.org/> czy Skip the Straw <www.plasticpollutioncoalition.org/skip-the-straw/>. Starannie wybrani z żeglarskich championów ambasadorzy zachęcają do zmiany zachowań. Podpisywane są międzynarodowe i lokalne deklaracje, zobowiązania do ograniczenia indywidualnego „śladu plastikowego” (ang. plastic footprint). Organizowane są „czyste” regaty <www.sailorsforthesea.org/programs/clean-regattas> a dobre praktyki są certyfikowane i nagradzane.

Międzynarodowe działania skupiają się głównie na ograniczaniu zużycia jednorazowego plastiku, ale nie tylko. Kładzie się nacisk także na podnoszenie świadomości dotyczącej zanieczyszczeń wody oraz edukację z naciskiem na młodych żeglarzy i studentów.

I właśnie wątek podnoszenia świadomości ekologicznej i edukacji przewijał się także nieustannie w dyskusji panelistów. Ponieważ, jak stwierdził Michał Bała ze Stacji Morskiej na Helu, stan naszych wód nie jest jeszcze alarmujący, nasze działania mogą i powinny dotyczyć przede wszystkim uświadamiania i otwierania na postawy ekologiczne. Dotyczą one bowiem nie tylko sportu i żeglarstwa, ale także szerzej postrzeganych zachowań na co dzień, także poza łodzią czy plażą.

Prezes Pomorskiego Związku Żeglarskiego ocenił, ze świadomość polskich żeglarzy nie jest wysoka, mają tendencje raczej do bagatelizowania problemu i nie przywiązują wagi do bycia eko. Starsze pokolenie, przeważnie nieobyte z ekologią, także często nie daje tu dobrego przykładu. Sztandarowym czarnym charakterem w tej dyskusji stał się szkoleniowiec trenujący na wodzie młodych żeglarzy, który wyrzuca niedopałek papierosa za burtę na oczach swoich podopiecznych. Być może zaprzestałby takich praktyk, gdyby uzmysłowić mu, że substancje zawarte w niedopałku są śmiertelną trucizną dla wielu gatunków ryb i zatruwają w ten sposób metr sześcienny wody. Prezes PZŻ podkreślił, że należy uświadomić problem organizatorom regat, marinom, szkoleniowcom i firmom czarterującym jachty, czyli tym, którzy mają narzędzia, aby wpływać i w pewnym stopniu wymuszać pożądane zachowania lub zmianę technologii przy pomocy

Notakta przygotowana przez Yacht Club Gdańsk. Źródło : bit.ly/2DNmQ9v Zdjęcie: Anna Korneszczuk